Θα αφήσω την επιλογή ταινιών από την φιλμογραφία του σε όσους επιθυμήσουν να ψηφίσουν έως πέντε ταινίες με σειρά προτίμησης από την καριέρα του ως σκηνοθέτη, προσδοκώντας παράλληλα στα σχόλιά σας.
(Το έξοχο The Swimmer εξαιρείται της ψηφοφορίας καθώς είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ο βαθμός συμμετοχής του στην ταινία. Άλλοι γράφουν για 1-2 πλάνα και άλλοι για ολόκληρες σκηνές και μιας και δεν αναφέρεται στα credits κρίνω σκόπιμη την παράλειψή του)
He directed most of The English Patient with an ankle in plaster, never losing his gentle humour and precision.
He delighted in the contribution of everyone - he was a true collaborator.
His films deal with extreme aloneness and the redemptive power of love, even at the moment of death.
Actors adored him because he was paternalistic and generous with them; and he had a Gargantuan side. His first cuts would run to 5 hours which he would gradually whittle away.
No one has ever worked as hard as he did when he first became chair of the BFI. He didn't have that English fear of emotion, that fear of sentimentality and so his films had great breadth. I'd say he was first and foremost a writer and only secondarily a director. He said so himself in a lecture last week.
Of course that made each of his films unique.
Oι απώλειες συνεχίζονται με εξοντωτικό ρυθμό. Ο μεγάλος καινοτόμος της κινηματογραφικής αφήγησης, ο σκηνοθέτης που με την Τριλογία του αντέστρεψε την νομοτελειακή λογική της κλασσικής αφήγησης, ο ανατόμος της ανθρώπινης αποξένωσης, ο ύψιστος αρχιτέκτονας του κινηματογράφου πήγε να συναντήσει τον παλιόφιλό του και συναγωνιστή Ingmar. So long maestro.
Η αποφράδα σημερινή μέρα μου παρείχε την αφορμή να επανορθώσω μια βαρύτατη παράλειψη. Πριν από ένα περίπου μήνα, στις 29 Ιουνίου, ο Ταϊβανέζος σκηνοθέτης Edward Yang άφησε την τελευταία του πνοή μετά από επτάχρονη μάχη με την επάρατη νόσο. Για κάποια αδιασαφήνιστη συγκυρία πληροφορήθηκα αυτό το γεγονός μόλις την προηγούμενη εβδομάδα. Δεν είχα την παραμικρή ιδέα για την μάχη που έδινε ο άνθρωπος όλα αυτά τα χρόνια και απορούσα για την μακροχρόνια εξαφάνισή του, ιδιαίτερα αφότου το τελευταίο του αριστούργημα Yi Yi , επτά χρόνια νωρίτερα του είχε επιτέλους χαρίσει ευρύτερη κριτική αναγνώριση και κάποια εμπορική απήχηση. Για όσους είχαν την τύχη να δουν το A Brighter Summer Day και το Yi Yi, το μέγεθος της απώλειας γίνεται αμέσως αντιληπτό. Ο Yang έχει μια αρχιτεκτονική αίσθηση του χώρου ανάλογη του Αντονιόνι, μια διάχυτη αίσθηση κατανόησης και συμπόνοιας για τους χαρακτήρες του ανάλογη του Ρενουάρ, και μια πολυεπίπεδη αφηγηματική ανέλιξη και οξυδερκή παρατηρητικότητα ανάλογη του Altman. Όλα αυτά συνδυασμένα με μια εντελώς προσωπική γραφή που τοποθετεί τα θέματά του σε ένα ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό πλάισιο με σαφείς ή όχι παραπομπές σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα ή εθνικές εθιμοτυπίες. Πιστεύω ότι με το πέρασμα του χρόνου και αφότου το σύνολο του έργο του γίνει ευρύτερα γνωστό, ο Υang θα πάρει τη θέση που του αρμόζει στο πάνθεον των κινηματογραφικών δημιουργών του δευτέρου μισού του εικοστού αιώνα.
Ήταν Τεράστιος. Το έργο του του έχει χαρίσει την αθανασία στις καρδιές των κινηματογραφόφιλων. Άνθρωπος εσωτερικά ταλανισμένος, με ανήσυχο και ασυμβίβαστο πνεύμα, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του κατ' αντιστοχία με αρκετούς από τους ήρωες των ανεπανάληπτων ταινιών του. Υπήρξε απόλυτα συνεπής στις αξίες που πρέσβευε και υπηρετούσε διά της Τέχνης του. Η αδυσώπητη ειλικρίνεια που τον χαρακτήριζε ως άνθρωπο και ως δημιουργό σπανίζει στις μέρες μας. Είναι αναντικατάστατος.
Update 31/07/2007
Από τις νεκρολογίες που δικαιολογημένα κατέκλυσαν τον τύπο, ξεχώρισα την παρακάτω.Through a glass clearly
Οι τρεις τελευταίες παράγραφοι συνοψίζουν, πιστεύω, με τον γλαφυρότερο τρόπο την ουσία και την κεφαλαιώδη σημασία του έργου του.
Leader
Tuesday July 31, 2007
The Guardian
Ingmar Bergman's work always had, and always will have, its critics. It was too gloomy for many, too unpolitical for some, and too artful for others. Yet with Bergman's death at the age of 89, after a career in the cinema of some 60 years, there can be no real argument either about the sustained moral achievement of his work or about his importance in the history of cinema in general, of European cinema in particular and of Swedish cinema specifically.
Bergman's 54 films of various kinds range from the austerity of The Seventh Seal to the intimacy of Smiles of a Summer Night, and from the ruthlessness of Persona to the tenderness of Fanny and Alexander. He made films about childhood, love, pain, art, hardship, death and God. The phrase "lifetime achievement" is one of the most abused in the cinema industry, lavished all too indiscriminately on minor artists of limited range and intermittent inspiration. Yet if any film-maker had a right to such an award, that film-maker was Bergman.
Bergman belonged to an era which took the cinema seriously as an art form, and which thought it was the obligation of the cinema to tell difficult stories and to address troubling issues. His films put actors, their faces and voices at the centre of the screen, because Bergman was from the start a man of the theatre; he nurtured a remarkable succession of great screen actors. He also understood that camera work was an art form in itself, and for much of his career he worked with one of the greatest of all cinematographers, the late Sven Nykvist.
Bergman's passing is a reminder that serious cinema will only have a place in the artistic world as long as film-makers lay claim to one. When Bergman's career was at its height, between 1955 and 1980, European art cinema was beyond doubt a central part of the global movie industry. Today that is a questionable claim. Throughout his lifetime Bergman built on the work of earlier Scandinavian film-makers to make Swedish cinema into an independent artistic force of global importance. Yet today few would count Sweden among the great movie-making nations any longer.
Bergman's career is a reminder that artists are not judged solely by their technique or their ability to shock but by their inner moral honesty and by their inspiration. Bergman understood that the deepest questions about life and death, youth and age, selfishness and kindness, can be answered as well in a single room or on a windswept island as they can in the hubbub of a city. Like Mozart, whom he revered, he knew how to say profound things with great simplicity. Bergman was pessimistic in many ways, but his films have an inner light of humanity that stands as a reprimand to too many of his successors.
Eλπίζω εκεί που από χθες βρίσκεσαι να μπορείς να παίζεις το κοντσέρτο του Dvořák και να διευθύνεις καμιά συμφωνία του παλιόφιλου σου Shostakovich. Κρίμα ρε μαέστρο που πριν 3 περίπου χρονάκια δεν ήρθες στο ραντεβού σου στο Ηρώδειο, στερώντας σε αρκετούς θαυμαστές σου την μοναδική ευκαιρία να σε ακούσουν και εκ του σύνεγγυς. So long.
