Sydney Pollack (1934-2008)

Σίγουρα δεν είμαι o πλέον κατάλληλος για να συντάξω επικήδειο, θα αρκεστώ στο να αναφέρω ότι δυσκολεύομαι να συνειδητοποιήσω το γεγονός της απώλειάς του, ίσως γιατί πάντα τον θεωρούσα παρόντα. Είτε ως εξαιρετικά προικισμένο καρατερίστα, είτε ως οξυδερκή παραγωγό (ταινιών σαν αυτές του συγγενικού του συνεργάτη Anthony Minghella που χάθηκε και αυτός πρόωρα ), είτε ως σκηνοθέτη που ουδέποτε υποτίμησε τη νοημοσύνη του κοινού του , κάτι που δεν είναι καθόλου δεδομένο στο Hollywood των πλαστικών χαρακτήρων και των φθηνών εφέ. Ανεξάρτητα από την τελική εντύπωση που έχει ο καθένας για τις ταινίες του (που αναπόφευκτα αφήνουν ποικίλες εντυπώσεις, όπως είναι φυσικό σε μια καριέρα σχεδόν 40 χρόνων), ο ίδιος αποτέλεσε πάντα μια δραστήρια και ευφυέστατη προσωπικότητα στο Hollywood όπου και δημιούργησε δίχως την τυφλή υποταγή στους κανόνες του συστήματος.

Θα αφήσω την επιλογή ταινιών από την φιλμογραφία του σε όσους επιθυμήσουν να ψηφίσουν έως πέντε ταινίες με σειρά προτίμησης από την καριέρα του ως σκηνοθέτη, προσδοκώντας παράλληλα στα σχόλιά σας.
(Το έξοχο The Swimmer εξαιρείται της ψηφοφορίας καθώς είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ο βαθμός συμμετοχής του στην ταινία. Άλλοι γράφουν για 1-2 πλάνα και άλλοι για ολόκληρες σκηνές και μιας και δεν αναφέρεται στα credits κρίνω σκόπιμη την παράλειψή του)

Best Picture Oscar Crash

Μιας και πλησίασε η ώρα της απονομής, προσκαλώ τους αγαπητούς αναγνώστες να επιλέξουν με αξιολογική σειρά τις επιλογές τους για το Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Η πρώτη ταινία λαμβάνει 5 βαθμούς, η δεύτερη 4 κοκ. Αυτονόητη προϋπόθεση συμμετοχής είναι η θέαση και των 5 ταινιών.
Θυμίζω ότι οι υποψήφιες για το Όσκαρ καλύτερης ταινίας είναι οι:
Atonement
Juno
Michael Clayton
No Country For Old Men
There Will Be Blood

Επειδή ελέω διανομής θα χρειαστούν μήνες για να προβληθούν όλες οι ταινίες των βασικών κατηγοριών στις αίθουσες, περιορίζομαι μόνο σε αυτήν την κατηγορία που φέτος ευτύχησε να περιλαμβάνει δύο από τις καλύτερες ταινίες των τελευταίων ετών. Η κάλπη θα μείνει ανοιχτή να ανοίξουν και οι Coen στις ελληνικές αίθουσες. Περιμένω όπως πάντα με ιδιαίτερη χαρά τα σχόλιά σας.

Beatty vs Redford

Έφτασε η ώρα της πρώτης αναμέτρησης του 08. Επιλέχθηκαν δύο σχεδόν συνομήλικες προσωπικότητες του Hollywood που έχουν παράλληλες διαδρομές μπροστά και πίσω από την κάμερα, αλλά και με συναφείς ιδεολογικές αναζητήσεις. Και οι δύο καθόλη την καριέρα τους έχουν υπηρετήσει με συνέπεια τα πολιτικά και αισθητικά τους ιδεώδη, αποτελώντας έτσι χαρακτηριστικά παραδείγματα συνειδητοποιημένων και ανήσυχων star που εργάστηκαν στο Hollywood με τους δικούς τους όρους.
Κανόνες ψηφοφορίας:
1) Μπορείτε να ψηφίσετε μέχρι 7 αγαπημένες ταινίες από όλη την φιλμογραφία και των δύο μαζί, είτε ως ηθοποιών είτε ως σκηνοθετών. Παράλληλα έχετε την δυνατότητα να ψηφίσετε μέχρι τρεις ταινίες που πιστεύετε ότι αμαυρώνουν την φιλμογραφία τους (αρνητική ψήφος). Κάθε ταινία μετράει ως μία, θετική ή αρνητική, ψήφος.
2) Ξεχωριστή κάλπη για αυτόν που προτιμάτε ως ηθοποιό.
3) Ξεχωριστή κάλπη για εκείνον που προτιμάτε ως σκηνοθέτη.

Η κάλπη θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι να σταματήσει η διεύλευση των ψήφων. Θα χαρώ πολύ πέρα από τις ψήφους σας να διαβάσω και τις απόψεις σας και για τους δύο.

Cannes 1986-2005

Ξαναέφτασε η ώρα για ένα μικρό crashάκι! Αυτή τη φορά σας καλώ να επιλέξετε έως πέντε ταινίες που προτιμάτε από όσες βραβεύτηκαν με τον Χρυσό Φοίνικα την περίοδο 1986-2005. Εσκεμμένα αγνόησα τις δύο τελευταίες χρονιές ώστε και οι δύο τελευταίες ταινίες να τεθούν με τη σειρά τους στη δοκιμασία του χρόνου. Επίσης υπάρχει η δυνατότητα να δώσετε μέχρι τρεις αρνητικές ψήφους σε ταινίες που πιστεύετε ότι κηλίδωσαν την σπουδαιότητα του πρώτου βραβείου. Ακολουθεί η λίστα με τις είκοσι ταινίες, αυτή τη φορά αποφεύγω να σχολιάσω την καθεμία ξεχωριστά προς αποφυγή αναίτιων παρεξηγήσεων.

Έτος	Ταινία	Σκηνοθέτης
1986	The Mission	Roland Joffé
1987	Under the Sun of Satan Sous le soleil de Satan	Maurice Pialat
1988	Pelle the Conqueror Pelle erobreren	Bille August
1989	sex, lies, and videotape	Steven Soderbergh
1990	Wild at Heart	David Lynch
1991	Barton Fink	Joel and Ethan Coen
1992	The Best Intentions Den goda viljan	Bille August
1993	Farewell My Concubine 霸王別姬 [Bàwáng bié jī] The Piano	Chen Kaige Jane Campion
1994	Pulp Fiction	Quentin Tarantino
1995	Underground Подземље [Podzemlje]	Emir Kusturica
1996	Secrets & Lies	Mike Leigh
1997	Taste of Cherry طعم گيلاس [Ta'm-e gīlās] The Eel うなぎ [Unagi]	Abbas Kiarostami Shohei Imamura
1998	Eternity and a Day Μια αιωνιότητα και μια μέρα [Mia aioniotita kai mia mera]	Theo Angelopoulos
1999	Rosetta	Luc and Jean-Pierre Dardenne
2000	Dancer in the Dark	Lars von Trier
2001	The Son's Room La stanza del figlio	Nanni Moretti
2002	The Pianist	Roman Polanski
2003	Elephant	Gus Van Sant
2004	Fahrenheit 9/11	Michael Moore
2005	The Child L'enfant	Luc and Jean-Pierre Dardenne

Οι επιλογές μου, χωρίς σειρά προτίμησης, είναι:
1. The Pianist (Καφκική προσέγγιση του ολοκαυτώματος χωρίς εύκολους συναισθηματισμούς και απλουστεύσεις)
2. Secrets and Lies (Aριστουργηματικό ανθρώπινο δράμα σπάνιας αυθεντικότητας και δύναμης)
3. Farewell My Concubine (Υποβλητικά σκηνοθετημένη σύνθεση του ατομικού με το συλλογικό σε μια ταραχώδη ιστορική περίοδο)
4. Βarton Fink (Πολυσημική απεικόνιση του state of mind του καλλιτέχνη)
5. Τhe Best Intentions (Ένα από τα καλύτερα σενάρια του Bergman, ένα οξύτατο χρονικό μιας πολυτάραχης σχέσης)

Αρνητικές πηγαίνουν στις κάτωθι μετριότητες:
1. Dancer in the Dark (Προκατασκευασμένο, απλοϊκότατο και ψυχαναγκαστικό μελό που θυμίζει το "Αμάρτησα για το παιδί μου" με τη Μάρθα Βούτση)
2. The Son's Room (Ανύπαρκτη και τηλεοπτική σκηνοθεσία που αδικεί ένα ενδιαφέρον θέμα)
3. Fahrenheit 9/11 (Ανευ αισθητικής αξίας πολεμική)

Η κάλπη θα μείνει ανοιχτή για καμία δεκαριά ημέρες.
(ομολογώ ότι μάλλον αδίκησα το The Eel του Ιmamura που ουδέποτε προβλήθηκε στις ελληνικές αίθουσες και ακόμη το αναζητώ)

Cronenberg vs Lynch

Υποθέτω ότι δεν χρειάζονται περαιτέρω συστάσεις για το αναπόφευκτο της σύγκρουσης.

Όροι ψηφοφορίας:

Α. Επιλογή μέχρι 5 ταινιών συνολικά από τη φιλμογραφία τους με την επιπλέον δυνατότητα μιας αρνητικής ψήφου.
Β. Ξεχωριστή κάλπη για τον δημιουργό που γενικά προτιμάτε.


Η κάλπη θα κλείσει στις 16/9, γύρω στα μεσάνυχτα. Οι προτιμήσεις μου αυτή τη φορά θα δημοσιοποιηθούν λίγο πριν το κλείσιμο της κάλπης.

Scorsese vs Coppola

Δύο μεγάλοι δημιουργοί έφυγαν, δύο άλλοι ευτυχώς συνεχίζουν (αν και ο δεύτερος είναι ουσιαστικά καλλιτεχνικά απών τα τελευταία 15 περίπου χρόνια). Ποιον αγαπάτε περισσότερο; Σας καλώ να ψηφίσετε επιλέγοντας μέχρι 5 ταινίες που προτιμάτε από την φιλμογραφία τους. Κάθε ταινία ισοδυναμεί με μια ψήφο στον σκηνοθέτη της. Για να διευκολύνω την κατάσταση, θεωρήστε την τριλογία του Νονού ως μία ταινία. Παράλληλα μπορείτε να επιλέξετε, άμα θέλετε, μία ταινία που σας απογοήτευσε πλήρως και πιστεύετε ότι δεν εκφράζει τον δημιουργό της. Αυτή θα λαμβάνεται ως αρνητική ψήφος. Μαυρίστε άφοβα λοιπόν.
Παραβαίνω τους συνήθεις κανόνες και ψηφίζω πρώτος αυτή τη φορά:
Αγαπημένες χωρίς αξιολογική σειρά (πολύ δύσκολη επιλογή):
1. Godfather trilogy (η καπιταλιστική κοινωνία ως προέκταση της μαφίοζικης οικογένειας)
2. Apocalypse Now (ταξίδι στα έγκατα της ανθρώπινης ψυχής)
3. Raging Bull (η πάλη ενός ανθρώπου ενάντια στον εαυτό του)
4. Age of Innocence (η πάλη ενός ανθρώπου ενάντια στα πραγματικά αισθήματά του)
5. Casino (η ύβρις και η έκπτωση από τον καπιταλιστικό παράδεισο)
Μαύρη ψήφος:
Peggy Sue Got Married (παιδιάστικο κακέκτυπο του Back to the Future)


Είμαι περίεργος για το top 5 των ταινιών που θα διαμορφωθεί.

American Beauty vs Fight Club

Ως γνήσιος λογοκλόπος, συνεχίζω το παιχνίδι των παιχνίδι των σινεμαχιών που εγκαινίασαν οι Auto Focus και Days of Wine and Roses.
Αυτό είναι το πρώτο επεισόδιο με δύο ταινίες που εμφανίζουν τα παρακάτω συναφή στοιχεία:

1. ¨Εχουν ως ήρωες δύο επαγγελματικά και κοινωνικά καταξιωμένους μεσοαστούς που ζουν αυτό που πολλοί θα θεωρούσαν ως υλοποίηση του Αμερικάνικου Ονείρου.
2. Ωστόσο νιώθουν και οι δύο ψυχικά ανικανοποίητοι, πνιγμένοι από τον περιρρέοντα υλισμό και τον αστικό καθωσπρεπισμό. Το id τους έχει ισοπεδωθεί από το ego.
   
3. Πραγματοποιούν με διαφορετικό τρόπο την προσωπική τους εξέγερση, θέλοντας να επαναπροσδιορίσουν οι ίδιοι τους όρους της ύπαρξής τους. Ο ένας ανοίγει Fight Club και ο άλλος αφήνει το βολικό του γραφείο για να δουλέψει σε ένα φαστ-φουντ, κυνηγώντας ταυτόχρονα λολιτάκια.
4. Και στις δύο ταινίες η επανάσταση τους είναι ατελέσφορη, ωστόσο αντιμετωπίζεται από τους σκηνοθέτες με διαφορετικό βαθμό ειρωνείας και αυτοσυνειδησίας.
5. Και οι δύο ταινίες, με διαφορετικό βαθμό οξύτητας, συγκρούονται κατά μέτωπο με το αμερικάνικο όνειρο (που δεν διαφέρει και πολύ από το ελληνικό).

Η δική μου προτίμηση θα αποκαλυφθεί μετά το πέρας των σχολίων σας. Μπορείτε να ψηφίσετε και Χ άμα θέλετε, ωστόσο σε περίπτωση τελικής ισοπαλίας νικήτρια θα ανακηρύσσεται η ταινία με τα πιο, κατά την απολυταρχική μου κρίση, εμπεριστατωμένα σχόλια (έχει και η δημοκρατία τα όριά της). Η κάλπη θα παραμένει ανοιχτή μέχρι να σταματήσει η εισροή, αν υπάρχει, των σχολίων.

Η ετυμηγορία του διοργανωτή

Καταρχήν επικροτώ και χαιρετίζω κάθε απόπειρα άρθρωσης κριτικού λόγου πάνω στη σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία από ταινίες προερχόμενες από τα σπλάχνα του συστήματος. Είναι σαφώς δυσκολότερο και σπανιότερο σε μια εποχή, όπου ο βασικός στόχος της κινηματογραφικής βιομηχανίας είναι να προσφέρει ανώδυνη και απροβλημάτιστη διασκέδαση συμπιεσμένη στα πλαίσια ενός διώρου (εξ' ου και ο πολυλάλητος ψόγος "η ταινία ήταν μεγάλη" ενώ κανείς δεν θα τολμήσει να ψελλίσει "το βιβλίο είχε πολλές σελίδες"), να εμφανίζονται ταινίες που να αποκλίνουν από αυτή τη νόρμα και στοχεύοντας και σε κάτι άλλο από την γρήγορη απόσβεση του κόστους τους μέσω της πεπατημένης οδού. Το ερώτημα που τίθεται βέβαια είναι κατά πόσο οι καλές προθέσεις μέσω της καλλιτεχνικής επεξεργασίας μετουσιώνονται σε εμπεριστατωμένο κριτικό λόγο πάνω σε μια διαδεδομένη πτυχή της σύγχρονης κοινωνίας. Δυστυχώς, για μένα, και οι δύο ταινίες, παρά τις αναμφίβολές κινηματογραφικές αρετές που και οι δύο τους κατέχουν, είναι ατελείς τόσο ως προς τη διερεύνηση όλων των παραμέτρων του θέματός τους, όσο και ως προς τις "λύσεις" που φαίνεται να προτείνουν. Πιο συγκεκριμένα:

Το Fight Club έχει το ατού της πρωτοτυπίας και της στυλιστικής ευρηματικότητας. Ο Φίντσερ είναι σίγουρα ένας ολοκληρωμένος τεχνίτης, ενίοτε ρηξικέλευθος και αναρχικός. Σε μικρές και υπολογισμένες δόσεις όμως. Καταφέρνει σε σημαντικό βαθμό να αποτυπώσει την μονοτονία και τη αχρωμία που χαρακτηρίζει τη ζωή του ήρωα, αποσπώντας ταυτόχρονα δυνατή ερμηνεία από τον Εντουαρντ Νόρτον. Καταγράφει έντεχνα την έλλειψη προσωπικού κόσμου που χαρακτηρίζει τον ήρωα του και τον οδηγεί σ' αυτήν την εφηβική εκδήλωση αγανάκτησης και αδιεξόδου. Μην έχοντας όμως προσπαθήσει να ανιχνεύσει τις όποιες αιτίες αυτής της κατάστασης ως εκφάνσεις μια ευρύτερης κοινωνικοπολιτικής διαδικασίας, η ταινία εγκολπώνεται τον σολιψισμό του ήρωα και χάνει την κριτική της αιχμή εναντίον τους συστήματος περιοριζόμενη σε ευτράπελες πλακίτσες. Ο Φίντσερ, αδυνατώντας να αντιληφθεί τον πρωτοφασιστικό χαρακτήρα των πράξεων της ομάδας του ήρωα, γρήγορα καταλήγει σε ένα ιδεολογικό κομφούζιο που ταυτίζει την ατομική ελευθερία με την καταστροφική ασυδοσία, χωρίς ίχνος αποστασιοποίησης ή κριτικής ειρωνείας. Εάν οι Λουδίτες είχαν κινηματογραφικό εκφραστή, αυτός θα ήταν το Fight Club.

To American Beauty δεν αφηγείται κάτι πρωτότυπο ή ιδιαίτερα εμβριθές. Έχει και το μειονέκτημα ενός σφύζοντος από κλισέ και δραματικές ανακολουθίες σεναρίου. Για παράδειγμα η ταινία αρχίζει με την κόρη του Lester να εξομολογείται στον εκτός πλάνου φίλο της ότι θα επιθυμούσε τον πατέρα της νεκρό, χωρίς καμία πράξη του ήρωα κατά τη διάρκεια της ταινίας να δικαιολογεί τέτοιο μίσος. Ένας εύκολος τηλεοπτικός τρόπος για να κεντρίσεις το ενδιαφέρον το θεατή, χωρίς φυσικά να επενδύσεις δραματικά σε αυτόν. Τα κλισέ εξακολουθούν να συσσωρεύονται μετατρέποντας τον φίλο της κοπέλας σε έμπορο ναρκωτικό, τον πατέρα του σε κρυφοομοφυλόφιλο καραμπινά, την γυναίκα του Lester σε εύκολο στόχο και κύρια υπεύθυνη για την κατάσταση του ήρωα χωρίς καμία άλλη απόπειρα κοινωνιολογικής προσέγγισης. Επιπλέον η λαχτάρα του ήρωα για την συμμαθήτρια της κόρης του που υποτίθεται ότι είναι το κεντρικό θέμα της ταινίας εγκαταλείπεται δραματουργικά και επανέρχεται μόνο προς το τέλος. Με αυτό το ευτελές υλικό η ταινία θα έπρεπε να είναι εντελώς ανάξια λόγου. Ωστόσο, ο Μέντες καταφέρνει εστιάζοντας στην ανθρώπινη διάσταση των τεκταινόμενων και μέσω μιας χαμηλών ημιτονίων γραφής να περάσει στο θεατή ένα μέρος της αγωνίας του κεντρικού ήρωα έτσι ώστε ο θεατής να παραμερίσει τις απιθανότητες, τις υπερβολές και τα φληναφήματα του σεναρίου. Το κυριότερο είναι ότι διαποτίζει την ταινία με μια υποδόρια ειρωνεία και διακρίνεις μια απoστασιοποίηση από την παιδιάστικη εξέγερση του Lester (ψήνοντας χαμπουργκερ αντί σφραγίζοντας έγγραφα), όπως και από πολλές τις εμμονές των χαρακτήρων. Ως κριτική ανατομία της αμερικάνικης μεσοαστικής τάξης η ταινία είναι ανεπαρκέστατη, ως μαύρη κωμωδία με χαρακτήρες από την suburbia είναι απολαυστική.

Και οι δύο ταινίες δεν στέκονται κατά τη γνώμη μου ως σοβαρή κριτική πάνω στις επιπτώσεις της σύγχρονης κοινωνίας στο μέσο άνθρωπο παρά ως υποκατάστατα κριτικής. Δυσκολεύομαι να ψηφίσω κάποια από αυτές. Τελικά ψηφίζω American Βeauty γιατί αποστρέφομαι τον συνθηματικό λόγο και τον νεολουδισμό του Fight Club.